Portugalia

Opis

Pomimo stosunkowo niewielkiego obszaru, Portugalia kusi turystów wieloma różnorodnymi formami wypoczynku. Wzdłuż wybrzeża w okolicach Lizbony rozciągają się wspaniałe plaże, przy których skupiły się kurorty, a do ciekawie zagospodarowanego regionu Algarve na południu już od 30 lat przyjeżdżają tłumy turystów z całej Europy. Sama Lizbona dzięki gruntownej przebudowie infrastruktury towarzyszącej targom Expo 98 zalicza się obecnie do najnowocześniejszych metropolii europejskich, a z drugiej strony wciąż potrafi zachwycić tradycyjną atmosferą starówki.
Wiejskie regiony – Alentejo, górzyste Beiras czy Trás-os-Montes na północy – są wyraźnie zaniedbane i zubożałe, choć tu i ówdzie widać już zmiany (a przynajmniej ich zapowiedzi) możliwe dzięki turystyce i członkostwu w Unii Europejskiej. Można to zauważyć głównie na północy Portugalii, gdzie wiejski krajobraz przecina sieć nowych dróg. Na turystów, którzy zboczą z najbardziej uczęszczanych tras, czekają niezliczone miasteczka i wioski przywodzące na myśl XIX stulecie.
Różnica między północą a południem kraju jest szczególnie wyrazista, gdy weźmie się pod uwagę ludność i obyczaje poszczególnych regionów. Portugalczycy z terenów na północ od Tagu (Rio Tejo) są w większości pochodzenia celtyckiego i germańskiego. Na południe od Tagu, na ziemiach, które w przeszłości przez wiele wieków znajdowały się pod kuratelą imperium Rzymian i Maurów, mieszkają ludzie o ciemniejszej karnacji skóry (moreno), a ich styl życia zbliżony jest w pewnym sensie do śródziemnomorskiego (choć wybrzeże Portugalii obmywają wyłącznie wody Atlantyku).
Podział geograficzny znalazł też odbicie w wydarzeniach ostatnich dziesięcioleci. Rewolucja 1974 roku, która zakończyła 48-letni okres dyktatury, nadeszła z południa, obszaru rozległych posiadłości, bogatych właścicieli ziemskich i wyzyskiwanych pracowników najemnych. Późniejsza reakcja konserwatystów rozpoczęła się na północy, gdzie duże wpływy miały władze kościelne, a posiadacze gruntu obawiali się jakichkolwiek zmian. O wiele większy od rewolucji wpływ na relacje międzyludzkie i obecny wizerunek wsi miała jednak fala migracji. W poszukiwaniu pracy Portugalczycy zawędrowali do Francji (Paryż to obecnie największe po Lizbonie miejskie skupisko ludności portugalskiej), Niemiec i Ameryki Północnej. Ci, którzy wrócili do kraju, zaczęli wprowadzać nowe metody uprawy ziemi, podważając przy tym wiele tradycyjnych zasad i wartości, obowiązujących niegdyś na wsi.
Portugalczycy uważają się – nie bez podstaw – za naród o bogatej tradycji żeglarskiej: Vasco da Gama i inni sławni żeglarze przetarli szlaki do Afryki i Nowego Świata. Jeszcze stosunkowo niedawno Portugalia była potęgą kolonialną, choć dotkniętą już głębokim kryzysem. Dzięki dalekim podróżom Portugalczyków w kulturze kraju zaznaczyły się wpływy afrykańskie i południowoamerykańskie – świadczą o tym wywodzące się z tradycji ludowych, a porównywane do bluesa pieśni fado, które rozbrzmiewają w Lizbonie i Coimbrze. W architekturze wyróżnia się nawiązujący do mauretańskiego styl manueliński, w którym wzniesiono najwspanialsze budowle w Portugalii.
To dziedzictwo wykształciło w Portugalczykach szczególną świadomość, którą można uznać za ich cechę narodową. Sami określają ją jako saudade, czyli tęsknotę i nostalgię za przeszłością, w ogólnym rozrachunku lepszą od tego, co może przynieść przyszłość. Izolacja kraju pozostającego aż do 1974 r. pod dyktatorskimi rządami Salazara i jego następców tylko wzmacniała takie przeświadczenie. Dopiero w ostatnich latach, które przyniosły m.in. przyjęcie Portugalii do Unii Europejskiej, nastąpiły wyraźne zmiany.

Kiedy jechać?

Od czerwca do września w Portugalii świeci słońce, a różnice temperatur w poszczególnych regionach kraju wynoszą 1–2 stopnie, oczywiście powyżej 30-stopniowego minimum. W tym okresie nadmorskie kurorty pękają w szwach (zwłaszcza w lipcu i sierpniu), co skwapliwie wykorzystują handlowcy, bezkarnie windując ceny swoich towarów i usług.
Bujna roślinność portugalskich ziem świadczy o dość wysokim poziomie opadów deszczu, szczególnie częstych od listopada do marca. Najwyższą wilgotność powietrza notuje się na północy kraju, a w wyższych partiach gór bardziej lub mniej intensywne opady występują przez cały rok. W środkowej i południowej Portugalii klimat jest zwykle łagodny, i choć zimą bywa dość pochmurno, to przebijające się tu i ówdzie słońce przyjemnie podgrzewa temperaturę powietrza.
Najlepszą porą na wizytę w Portugalii jest koniec wiosny, kiedy rośliny zachwycają barwnymi kwiatami, oraz początek jesieni, gdy utrzymuje się zupełnie dobra pogoda, ale nie ma już upałów i tłumów wczasowiczów. Amatorzy pływania powinni wiedzieć, że oficjalny sezon pływacki trwa od czerwca do połowy września – później odkryte baseny są zwykle zamknięte, a na plażach nie ma ratowników. Niektóre hotele, restauracje, kempingi i parki wodne są czynne od Wielkanocy do września.
Zimą na północy kraju bywa dość chłodno, zwłaszcza w górzystych regionach w głębi lądu, gdzie w styczniu i w lutym dość często pada śnieg. Osobom, którym nie zależy na typowo letnich atrakcjach, warto polecić wizytę w środkowych i południowych regionach kraju. Ostre słońce i rześkie powietrze sprawiają, że zima jest tam wyjątkowo piękna, a kiedy w lutym zaczynają kwitnąć migdałowce, robi się wręcz bajecznie.

---

Ambasada Republiki Portugalii ul. Francuska 37 03-905 Warszawa Telefon: (22) 511 10 10 Fax: (22) 511 10 13

Ambasada RP Avenida das Descobertas 2, 1400-092 Lisboa, Portugal tel. (0-035 21) 3012-350, 21 3014-200; fax 21 3010-202 e-mail: embpol@mail.telepac.pt